Digital Collections

De Commissio Regia is voornemens een openbare lening van 50.000 rijksdaalder uit te schrijven in de vorm van een tontine in vier klassen. (Een tontine is een kanscontract, waarbij de totaal uit te keren rente gedurende de looptijd gelijk blijft, maar verdeeld wordt over een door natuurlijk verloop afnemend aantal deelnemers, zodat de ontvangen rente de oorspronkelijke inleg aanzienlijk kan overtreffen.)

Frederik II heeft octrooi verleend voor de oprichting van een koninklijke bank te Berlijn, met een kapitaal van 20 miljoen pond bankgeld. De bekendmaking bevat een overzicht van de privileges die aan de bank zijn verleend,alsmede een uitnodiging aan buitenlanders om aan de bank deel te nemen.

De Commissio Regia verordent dat ten aanzien van de goude speciën vermeld in (? 1764-03-29) als voorheen 5% agio gegeven dient te worden.

Zijne Majesteit constateert dat de voorheen in Gelre uitgevaardigde wetten terzake van het onderhouden van wegen, dijken en bruggen niet toereikend zijn. Hij heeft daarom uit landsvaderlijke voorzorg besloten een nieuw regelement uit te vaardigen, conform het model van de voor Chur- en Neumark ontworpen verordeningen. De bepalingen van het GLS terzake van het onderhoud der wegen blijven van kracht, voor zover niet door onderhavig reglement gewijzigd.

Ter bevordering van welvaart, handel en manufacturen, wordt de muntvoet van 1750, die ten gevolge van de oorlog in onbruik was geraakt opnieuw ingevoerd met ingang van 1 juni 1764. Het nieuwe munt-edict bevat reductietabellen, ter omrekening van diverse gangbare speciën in Pruisische munt. De herstelde muntvoet geldt niet alleen voor transacties met de overheid maar ook voor privé transacties. Het edict bevat daarom ook voorschriften over de omrekening van schulden, schenkingen, giften, legaten, fideïcommissen, huren en pachten luidend in niet meer gangbare geldsoorten. De bestaande wetgeving ter bescherming van minderjarigen, ter voorkoming van de benadeling van schuldeisers bij faillissementen en ter voorkoming van muntdelicten (? 1764-01-11) worden geacht te zijn geïnserreerd.

Ten einde de schulden van de gemeenten zoveel mogelijk te verlichten, dienen de regeerders geërfden dagen uit te schrijven, ten einde te beoordelen, of gemene gronden verkocht kunnen worden om deze schulden te delgfen.

Ten gevolge van het veelvuldig "kippen und wippen" zijn er veel te lichte munten in circulatie. Het snoeien van munten is strafbaar. Joden die zich aan dit delict schuldig maken worden gestraft met geldboete, verlies van bescherming, lijt- en vestingstraf. Christenen riskeren geldboete en gevangenisstraf. Bedienden in handelshuizen en kantoren dienen aangifte te doen van muntdelicten jegens hun principalen, indien zij constateren dat deze zich daaraan schuldig maken, op straffe van gevangenis. Denuncianten hebben recht op een beloning van 1/4e van de geconfiqueerde speciën.

De Commissio regia maakt bekend, dat (? 1749-10-04) ten vervolge, dat burgers en boeren die deserteurs aangeven recht hebben op een beloning van 6 rijksdaalders. De lokale overheden dienen alle mogelijke inspanning te doen, om te zorgen, dat zoveel mogelijk deserteurs naar hun regimenten worden teruggevoerd.

Uit landsvaderlijke voorzorg, worden de edicten tegen de joden (? 1719-11-13), (? 1737-01-03),(? 1738-09-09), (? 1723-4-21), (? 1737-03-27) en (? 1747-11-17) vernieuwd en verscherpt. De krieges- und domänenkammern, Jutitie-Colleges, alsmede alle fiscale officieren, magistraten en lokale overheden worden vermaand op een strikte toepassing toe te zien. De verordening moet alom worden gepubliceerd, in de steden aan de raadhuizen en andere publiek plaatsen, als mede bij alle kroegen ten plattelande. Daarnaast moet deze verordening tezamen met (? 1738-09-09) en (? 1747-11-17) twee maal per jaar op de eerste zondag van mei en de eerste zondag in november in de kerk, of aan de de kerkdeur opnieuw worden voorgelezen.

Ter declaratie van (? 1752-04-10) en (? 1753-04-22) wordt bepaald, dat personen van wie gedurende tien jaren geen levensteken is ontvangen vermoed worden te zijn overleden. Tevens worden maatregelen getroffen voor het beheer van het vermogen van vermiste personen vanaf het moment van hun vermissing.

Uit landsvaderlijke voorzorg neemt Frederik II matregelen tegen de overlast van vagebonden, deserteurs en bedelaars, waaraan Pruisisch Gelre ten gevolge van zijn grensligging meer dan andere Pruisische provinciën is blootgesteld. Verdachte personen die geen ambacht of handwerk beoefenen dienen te worden aangehouden. Mannen dienen opgesloten te worden in de vesting te Wesel; vrouwen moeten worden overge\nacht naar het spinhuis. De lokale officieren zullen zonder figuur van rechte tegen hen procederen; de lokale gerechten dienen hun vonnis ter fine van confirmatie of reformatie toe te zenden aan het Justiz-Collegium te Geldern.<\n> De lokale overheden in de dorpen en steden dienen vaste patrouilles in te stellen tegen vagebonden; door middel van de klokkenslag kan men de ingezetenen oproepen om tegen bendes op te treden. <\n> Herbergiers mogen geen onderdak verlenen aan vreemdelingen die niet van geldige paspoorten zijn voorzien. Zij dienen verdachte vreemdelingen aan te geven.<\n> De aan\nenger van rovers, dieven en moordenaars zullen, indien het tot een veroordeling van desbetreffende verdachte komt een beloning genieten ten laste van het vermogen van de delinquent, of bij diens insolventie ten laste van 's lands middelen.

De Commissio Regia maakt bekend, dat de termijn van het lopende generaal pardon per 1 juni 1763 met drie maanden is verlengd.

Gedurende de oorlog is de inning van het landlicent in het ongerede geraakt. Eenieder wordt vermaand geen licentbare goederen in- of uit te voeren, zonder daarvan conform de geldende tarieven en reglementen aangifte te hebben gedaan en de de verschuligde heffingen te hebben betaald. De bedienden van de licentkantoren dienen de waarschuwing aan te plakken en strikt op te treden tegen elke poging tot fraude.

Het Justiz Collegium maakt bekend dat krachtens koninklijk bevel de geheimraad Behmer is benoemd tot rechter in loterij-zaken. Behmer dient in alle rechtszaken samenhangend met de loterij summier recht te spreken. Tegen zijn uitspraken is geen appel mogelijk. Alle koninklijke hoge, zowel als lage gerechten dienen hem bij de uitvoering van zijn taak behulpzaam te wezen.

Het Justiz-Collegium maakt bekend, dat de koning bij kabinetsorder van 18 juli 1762 en bij rescript van 24 juli 1762 heeft verklaard, dat edelen en vazallen die zonder zijn voorweten en approbatie zich in buitenlandse dienst begeven ipso facto verstoken zijn van alle aanspraken op sucessies die hen anders in de Pruisisch landen ten deel zouden zijn gevallen.

De Commissio Regia instrueert de lokale wijze, op welke wijze zijn een tabellarisch overzicht moeten inrichten ter declaratie van de extraordinaire uitgave ten gevolgen van de Franse bezetting.

De invoer van lichte Saksische munten in Pruisisch Gelre wordt in opdracht van Zijne Majesteit door de Commissio Regia verboden op arbitraire straffen. De lokale overheden en licentbeambten dienen tegen de illegale invoer van deze muntspeciën te waken. Zij genieten 1/6 van de geheven boete. Reeds aanwezige voorraden van de gewraakte muntsoorten kunnen ter verzegeling worden aangeboden bij kantoren van de accijnzen, alvorens te worden uitgevoerd.

Op verzoek van de Staten van Pruisisch Gelre verklaart de Krieges und Domänenkammer Director von Meyen, die als commsissaris voor de herinrichting van de voorheen bezette provinciën fungeert, dat voor wat betreft de werving in Pruisisch Gelre alles op de oude voet zal blijven.

De keizerlijke en koninklijke generale administratie van de bezette Pruisische gebieden geeft aanwijzingen met betrekking tot de koers van Pruisische en Braunswijkse muntspeciën. Daarnaast wordt de invoer en betaling met bepaalde muntsoorten in Kleef, Gelre, Moers en Mark op straffe van boete en confiscatie verboden.