Digital Collections

Ter bescherming van wolhandelaren en fabrikanten die thuisspinners grondstoffen op krediet hebben geleverd, wordt bepaald, dat in geval van faillissement van de thuisspinner, nog in nature aanwezige wol niet in de massa van het concursverfahren betrokken zal worden.

Onder verwijzing naar eerdere verordeningen uit 1700, 1702 en 1712, verbiedt de koning de verkoop van buitenlandse kalenders, op straffe van boete bij een eerste overtreding en bij recidive gevangenisstraf. De lokale overheden dienen het verbod strikt te handhaven en zorg te dragen voor (jaarlijkse her-)publikatie.

Aangezien in het Pruisisch Overkwartier vrijwel geen permissie-schelllingen in omloop zijn, blijkt het vaak problematisch de in permissie-schellingen luidende tienden of rente op obligaties te voldoen. Frederik Willem bepaalt dat in specie rijksdaalders verschuldigde bedragen voortaan in andere munt mogen worden voldaan, zij het niet in kleinere denominaties dan vijfstuiverstukken.

De kanselarij-ordonnantie van 10 oktober 1547 en de nieuwe instructie van 12 juni 1609 blijven voor zover niet met de eisen des tijds in strijd van kracht. De bevoegdheden van kanselier en raden als leenhof blijven van gewone zaken van kracht; in zaken die afhangen van de bijzondere genade en het oordeel van de vorst dient men zich tot hem in persoon te wenden. Het Justiz-Collegium dient conform de privileges recht te spreken; indien er echter sprake in van een geschil omtrent de interpretatie van een privilege, dan moet het geschil aan de soeverein worden voorgelegd. Ter zake van remissie en compositie blijft alles op voet van de instructie van 1609, zij het dat in overleg met de Commissie gehandeld dient te worden. De Commissie is bevoegd ter zake van de aangelegenheden betreffende domeinen en financiën. Zij mogen zich echter niet inlaten met justitiële aangelegenheden. Voor het Justiz-Collegium geldt mutatis mutandis het omgekeerde. Administratieve processen, waarin de soeverein partij is, dienen vertegenwoordigers van het Justiz-Collegium en van de Commissie zoveel mogelijk in der minne te schikken. In belastingzaken en zaken die tot de competentie van de Commissie behoren, dient men zich naar (? 1721-08-15) te richten. Bij wijze van collisieregel wordt bepaald, dat het partijen vrij zal staan belastingzaken naar believen bij het Hof dan wel de Commissie aanhangig te maken. Eenmaal aanhangig gemaakt kan men echter niet meer van forum veranderen. Zaken betreffende de policie vallen in andere provincies in hoofdzaak onder de competentie van de Commissie. In Pruisisch Gelre dienen de justitieraden met de belastingcommissarissen te overleggen en dient de expeditie van zaken op de gebruikelijke wijze te geschieden.

In aanvulling op (? 1721-01-30) beveelt Zijne Majesteit alle in eerder genoemd edict uitgevaardigde maatregelen ter voorkoming van de verspreiding van de in Frankrijk heersende besmettelijke ziekte strikt na te leven. <\n> Bovendien gelden verscherpte quarantainemaatregelen ten aanzien van personen en goederen uit Frankrijk die de grenzen willen passeren. Besmettelijke waren zoals veren, bedden, wol, leder, peltswaren, kleding en dergelijke dienen, evenals de voertuigen waarin zij worden vervoerd te worden ver\nand. Paarden en trekvee dienen aan de grens te worden terug gestuurd.<\n> Personen die heimelijk het land trachten binnen te komen zullen "auf der Stelle" neergeschoten te worden.<\n> Paspoorten en attesten van reizigers dienen nauwgezet gecontroleerd te worden. Uitgaande reizigers kunnen zich bij de lokale overheden van gratis passen voorzien, welke zij bij terugkeer weer dienen in te leveren. Ten aanzien van joden dient men onderscheid te maken tussen joodse kooplieden uit Straatsburg en Metz, die zonder meer geadmitteerd dienen te worden, en bedeljoden, aan wie men de toegang dient te weigeren.

Frederik Willem herstelt de traditionele straf van verdrinking in een zak wegens kindermoord in ere. <\n>Ter voorkoming van kindermoord dienen de lokale overheden door beëdigde vroedvrouwen toezicht uit te laten oefenen op ongehuwde zwangere vrouwen. Indien dergelijke vrouwen heimelijk bevallen riskeren zij geseling en verbanning.<\n> Juridische faculteiten, schepenstoelen en het Criminal Collegio mogen niet langer de doodstraf door middel van het zwaard voorschrijven wegens kindermoord. Enkel de koning komt het genaderecht toe.

Frederik Willem I ratificeert als hertog van Gelre het door de Staten van Pruisisch Opper-Gelre opgestelde tarief voor de heffing van bestialen, consumptiegeld, ambachtsgeld, neringdoenden en capitatie, volgens bijgevoegde lijst van beestenschat, consumptie van wijn, bier en \nandewijn, turf, aanslagen voor de verschillende beroepen en neringen etc.<\n> De bestaande belastingvrijdom (adellijke vrijheid) voor riddermatige personen blijft gehandhaafd. Ook geestelijke personen en hun personeel zijn van de capitatie vrijgesteld. Bezitters van heerlijkheden blijven onverkort in hun recht van accijnzen te heffen.<\n> Forse boetes worden in het vooruitzicht gesteld wegens ontduiking van de diverse belastingen.<\n> In het reglement worden tevens voorschriften gegeven met betrekking tot het jaarlijks houden van een kerspelvergadering in verband met het vaststellen van een lijst van ambachtslieden en neringdoenden, en het uitreiken van aanslagbiljetten in de personele belastingen. De regenten van het kerspel dienen afschriften van de lijst der generale capitatie ter hand te stellen van de koninklijke commissarissen, de gedeputeerden van de Staten en aan de jurisdictieheer.<\n> De impost op turf en de beestenschat komen ten goede aan het kerspel, alwaar zij worden opge\nacht, ter delging van de gemene lasten. De generale capitatie, het consumptiegeld en het ambachtsgeld, verminderd met 4% heffingskosten, dienen door de schatheffers te worden afgedragen aan de landrentmeester-generaal, ter betaling van door de Staten toegestane bede en subsidie, conform de landsmatrikel. <\n> (? Spaans Overkwartier/ 1682-09-12) en (? Spaans Overkwartier/ 1682-10-17) blijven -- voor zover niet strijdig met onderhavige verordening -- van toepassing.

Wegens klachten over het provisionele reglement van 1682 (? Spaans Overkwartier/1682-09-12) ter zake van de inning van bede en subsidie ten plattelande stelt Frederik Willem een nieuw tarief vast voor de personele belasting. Het betreft een tarief voor de hoofdelijke omslag op vee, consumptie, capitatie en de heffing voor verschillende beroepen en ambachten, aangevuld met diverse uitvoeringsbepalingen. Deze betreffen onjuiste opgave van de omvang der veestapel, de jaarlijkse inventarisatie van beroepen door regeerders en gezworenen der kerspelen, het opstellen van lijsten ten behoeve van de inning van de hoofdelijke omslag (kopgeld) en de bestraffing van nalatige beambten, regeerders en gezworenen.

Overeenkomst tussen de koning van Pruisen en de Staten-Generaal der Verenigde Nederlanden betreffende het grensverloop tussen de Meierij van 's Hertogenbosch en het ambt Kessel in de Peel. De conventie regelt in tien artikelen het grensverloop. Overtredingen van de conventie zullen worden berecht volgens de vigerende wetgeving van de plaats alwaar de overtreding wordt begaan.

Op verzoek van de momboir beveelt het Justiz Collegium de strikte naleving van (? Spaans Overkwartier/1689-01-29).

Het Landes Administrations Coillegium maakt bekend dat, krachtens besluit van de commandant van het Maas en Samber leger en gevolmachtigde tot de generale administratie van de landen tussen Maas en Rijn, generaal Hoch, het Franse bestuur is gesuspendeerd en dat in de koninklijke Pruisische provinciën aan deze zijde van de Rijn de voormalige constituties, gebruiken en wetten wederom volledig van kracht zijn en dat de landscolleges op de oude voet zijn hersteld. De ingezetenen van Pruisisch Gelre dienen zich met ingang van 21 maart 1797 als voorheen voor alle bestuurlijke aangelegenheden te wenden tot het Landes Administrations Collegium.

Ter bestrijding van overlast door gewelddadige bedelaars en zwervers, gelast het districtsbestuur alle municipaliteiten bedelaars en zwervers aan te houden en deze naar Keizersweert af te voeren, om aldaar vesting arbeid te verrichten. Herbergiers dienen dagelijks aangifte te doen van de vreemdelinen die bij hen onderdak hebben gevonden.

De Arrondissements Administratie te Geldern besluit het schrijven van de agent national Caselli betreffende de heffing van grondbelasting en de ontwapening van de ingezetenen d.d. 4 Brumaire IV (25 oktober 1795) te laten vertalen en te laten publiceren in alle kantons van het arrondissement.

De Centrale Administratie te Aken besluit, dat de voorheen gebruikelijke belastingen in Pruisisch Gelre voortaan ten bate van de Franse Republiek zullen worden geïnd. Comptabelen die nog publieke gelden onder zich hebben dienen deze aan ontvangers van de Republiek over te dragen en rekening en verantwoording af te leggen.

Ter uitvoering van het besluit van de Centrale Adminstratie te Aken van 9 Nivôse III (24 december 1794) besluit het directoraat van het Arrondissement Geldern over te gaan tot de aanstelling van commissarissen, die de inventarisatie en inbeslagneming van onroerend goed, toebehorend aan uitwijkelingen ter hand moeten nemen. Publieke verkoop van bedoelde eigendommen zal plaats vinden op 24 Germinal (13 april) in de hoofdplaatsen van de kantons. Tweetalig afschrift zal worden toegezonden aan de kantonsadministraties.

De Volksvertegenwoordigers bij de legers van het Noorden, Sambre en Maas, Briez en Portier de l'Oise, stellen een maximum vast voor arbeidslonen en eerste levensbehoeften. De beschikking is gedrukt Te Geldern bij N. Schaffrath in 1794.